Wie een auto naar Curaçao verscheept of een container met machines naar Ghana, krijgt te maken met de bill of lading, in het Nederlands het cognossement. Het is het document waarmee de lading aan de andere kant van de oceaan wordt vrijgegeven. Wie het niet begrijpt, loopt het risico dat de lading in de haven van bestemming blijft staan terwijl alle andere papieren kloppen.
Wat is een bill of lading?
De bill of lading (afgekort B/L) is het document dat de rederij afgeeft wanneer zij uw lading aan boord neemt. Het beschrijft wat er is geladen, van wie het komt, voor wie het bestemd is en onder welke voorwaarden het wordt vervoerd. Het cognossement is een van de oudste documenten in de handel en heeft, zoals ook de Nederlandse beschrijving van het cognossement samenvat, drie functies tegelijk.
De drie functies
- Ontvangstbewijs. De rederij bevestigt dat zij de lading in de beschreven staat en hoeveelheid heeft ontvangen. Staat er “clean on board”, dan zijn er geen zichtbare gebreken vastgesteld.
- Bewijs van de vervoersovereenkomst. De voorwaarden waaronder de rederij vervoert staan op de achterzijde of in de verwijzing naar haar algemene voorwaarden.
- Titel tot afgifte. Wie op de bestemming een origineel exemplaar toont, krijgt de lading. Daarom is het document verhandelbaar: door het over te dragen, draagt u het recht op de lading over.
Let op het onderscheid: de bill of lading regelt wie de lading mag ophalen. Het eigendom van de goederen gaat over via de koopovereenkomst, niet via het document.
Wat staat erop?
| Veld | Betekenis | Waar het misgaat |
|---|---|---|
| Shipper | De verzender, meestal de exporteur of eigenaar | Bedrijfsnaam anders dan op de factuur |
| Consignee | De ontvanger, of “to order” bij een verhandelbaar document | Spelfout in naam of adres: lading wordt niet vrijgegeven |
| Notify party | Wie bericht krijgt bij aankomst, vaak de inklaarder | Ontbreekt, waardoor niemand weet dat het schip er is |
| Port of loading / discharge | Laad- en loshaven, bijvoorbeeld Antwerpen en Dakar | Loshaven verwart met eindbestemming in het binnenland |
| Omschrijving lading | Aantal, soort, gewicht, merken, bij voertuigen het chassisnummer | Chassisnummer ontbreekt: douane op bestemming weigert |
| Freight prepaid / collect | Of het zeevrachttarief vooraf of op bestemming wordt betaald | Verkeerde vermelding leidt tot discussie bij afgifte |
Soorten bill of lading
Aan order, op naam of aan toonder
Een B/L aan order (“to order of …”) is overdraagbaar door endossement en wordt gebruikt als de koper pas na betaling over de lading mag beschikken. Een B/L op naam (straight B/L) noemt de ontvanger en is niet overdraagbaar. Een B/L aan toonder geeft de lading aan wie het document in handen heeft en wordt in de praktijk zelden gebruikt.
Originelen, express release en telex release
Gebruikelijk is een set van drie originelen. Eén ervan moet fysiek op de bestemming worden ingeleverd. Dat kost koerierstijd en brengt het risico van verlies mee. Daarom kiezen veel verzenders voor een express release of telex release: de originelen worden bij de rederij in de vertrekhaven ingenomen en de agent op de bestemming krijgt elektronisch het bericht dat de lading mag worden afgegeven. Wij adviseren dit als koper en verkoper elkaar vertrouwen of als de betaling al geregeld is.
House B/L en master B/L
Bij gedeelde containers (LCL) of samengestelde ladingen geeft de expediteur een house bill of lading af aan u, en heeft de expediteur zelf een master bill of lading van de rederij voor de hele container. Voor u telt de house B/L: daarmee haalt uw ontvanger de lading op bij de agent op de bestemming.
De B/L en de leveringsvoorwaarden
De bill of lading staat niet los van uw koopcontract. De leveringsvoorwaarden (Incoterms, zoals FOB of CIF) bepalen wie het zeevervoer boekt en betaalt, en dus wie als shipper op het document staat en wie de vracht “prepaid” of “collect” afrekent. Spreek dat vóór de boeking af met uw koper; wij zetten het dan direct goed in de laadinstructies.
Bill of lading of sea waybill?
| Bill of lading | Sea waybill | |
|---|---|---|
| Verhandelbaar | Ja (aan order) | Nee |
| Origineel nodig bij afgifte | Ja, of telex release | Nee, ontvanger toont identificatie |
| Controle van de verzender over vrijgave | Hoog | Laag |
| Snelheid op de bestemming | Afhankelijk van koerier of release | Direct bij aankomst |
| Geschikt voor | Handel met betaling tegen documenten, nieuwe relaties | Eigen goederen, familie, vaste partners |
Verscheept u uw eigen auto of inboedel naar bijvoorbeeld Curaçao of Suriname, dan is een sea waybill vaak de eenvoudigste keuze. Verkoopt u voertuigen aan een handelaar in Ghana die pas na aankomst betaalt, dan biedt een B/L aan order zekerheid.
Zo gaat het bij Partnershipping
Na uw boeking stellen wij de laadinstructies (shipping instructions) op uit uw factuur, paklijst en de gegevens van de ontvanger. De rederij maakt daarvan een concept, de draft B/L. Die leggen wij aan u voor. Pas na uw akkoord wordt het document definitief; een correctie achteraf kost tijd en geld en kan de vrijgave vertragen. U ontvangt de originelen of de release-bevestiging, en de ontvanger krijgt van ons de gegevens die hij nodig heeft voor de inklaring. Meer over de andere papieren leest u op de pagina exportdocumenten; voor de vervoerswijze zelf kijkt u bij container verscheping of Ro-Ro verscheping.
Transport naar Curaçao 
Transport naar Suriname 
Transport naar Ghana 
Transport naar Nigeria 
Transport naar Marokko 
Transport naar Ivoorkust 
